ÖZEL HABER - Kantincilerden destek çağrısı: 100 günlük kazanç ile 365 gün geçinmemiz bekleniyor

Koronavirüs salgını nedeniyle ilköğretim ortaöğretim ve liselerde geçici süre ile eğitime ara verildi. Verilen ara sonrası gözler salgın sürecinden en çok etkilenen meslek grupları arasında bulunan kantincilere çevrildi. Gazetemizin sorularını yanıtlayan İzmir Kantinciler Odası Başkanı Rasim Topçu, bakanlıklardan geri dönüş alamadıklarını söyledi. Topçu ayrıca, verilmesi gereken yardımlardan, kantincilerin sorunlarına kadar birçok konuda özel açıklamalarda bulundu.

Oktay GÜÇTEKİN / İzmir Gündemi - COVİD-19 pandemisi sonrası salgının yayılmasının önüne geçebilmek amacı ile eğitim ve öğretime süresiz olarak ara verilmişti. Verilen ara sonrası ise geçtiğimiz günlerde Bilim Kurulu’nun kararı ile 2019-2020 döneminde eğitim öğretime son verildiği açıklandı. Okulların bu dönemi kapatmasının ardından salgından en çok etkilenen sektörlerin başında ise kantin işletmeciliği geldi.  2019-2020 döneminde sadece 100 gün çalışabilen kantinciler, okulların kapanması ile birlikte gelecek günlerini düşünürken, devlet tarafından destek görememenin  üzgünlüğünü yaşıyor.  Konuyla ilgili gazetemize konuşan İzmir Kantinciler Odası Başkanı Rasim Topcu, korona sürecinden en fazla etkilenen meslek grubunun kantinciler olduğunu söyledi. Topcu ayrıca tüm girişimlerine rağmen hükümet ve bakanlık nezdinde muhatap bulamadıklarını ifade etti.
 
“Yapılacak düzenlemeler net değil”
Türkiye’de salgından en çok etkilenen sektörlerin başında hizmet sektörünün geldiğini ifade eden İzmir Kantinciler Odası Başkanı Rasim Topçu, hizmet sektörü içerisinde en çok mağdur olanın kantinciler olduğunu söyledi. Topçu “Koronavirüs salgını nedeniyle dünyada ve ülkemizde alınan tedbirlerin birçoğunda hizmet sektörü bulunuyor. Türkiye’de de hizmet sektörünün başında en fazla zarar görenlerin arasında kantin işletmecileri yer alıyor. 3 Mart’tan Eylül ayına kadar kantin işletmelerinin tamamı kapalı kalacak. Yani sektörlere baktığımızda ise diğer hizmet sektörleri, kısmen de olsa bazı özel şartları taşımak koşulu ile hizmete açılacak. Bakıldığı zaman kantin işletmeciliği dışında da bu kadar uzun süre kapalı kalan herhangi bir iş kolu bulunmuyor. Çünkü bizim kapalı kalma süremizin de ucu açık bırakılmış durumda. Eylül ayında açılacak olsak bile nasıl bir düzenleme yapılacağı da net değil” dedi.
 
“Bakanlıklardan bize dönüş olmadı”
Kantinci esnafı için gerekli çalışmaları yürüttüklerini ifade eden Başkan  Rasim Topçu, yazışmalarda karşılık alamadıklarını söyledi. Topçu “Biz Türkiye’de kurulmuş olan esnaf odaları, kantinciler odaları başkanları olarak sürekli iletişim halindeyiz. Bakanlıklarımıza göndermek adına esnafımızın bu zor durumunu bizzat İzmir Kantinciler Odası Başkanı olarak kaleme aldım. Diğer esnaf odası başkanı arkadaşlarımız da aynı şekilde gerekli bakanlıklara yazılarını gönderiyorlar. Ancak henüz bakanlıklardan bize herhangi bir dönüşü olmadı. Bizde şehirlerarası yasaklardan kaynaklı olarak, bizzat bakanlıklara gidemediğimizden kaynaklı olarak bu hak arama mücadelemizde başka bir girişimimiz olamıyor. Ancak yazdığımız resmi yazılarımızla şikayetlerimizi ve arzularımızı gönderebiliyoruz” diye konuştu.

“Önümüzü göremiyoruz”
Yaşanan zor durumlarda kantincilerin mağduriyetinin her geçen gün arttığını söyleyen İzmir Kantinciler Odası Başkanı Rasim Topçu, önlerini göremediklerini söyledi. Topçu “Kantinciler perişan halde. Önümüzü asla göremiyoruz. Kredi borcu olan arkadaşlarımız var, taksitleri gelmiş arkadaşlarımız var, eleman çalıştırmaktan kaynaklı olarak yanlarında çalışan işçilerin parasını ödeyemeyen arkadaşlarımız var. Bu yaşadığımız süreçte personellerin durumu bizden daha da kötü halde. Zaten kantincilerin yüzde 80’den fazlası aileleriyle birlikte bulundukları kantini çalıştırıyorlardı. Bunlar da devletten herhangi bir iş-aş beklemeyen, kantinden gelirlerini kazanan, kendi yağında kavrulan esnaf grubudur. Biz yılda toplam 180 gün çalışan bir iş grubuyuz. Biz bu çalışma günü ile 365 gün idare etmeye çalışıyoruz. Bu yılda sadece 100 küsur gün çalışabildik. Bu da demek oluyor ki 100 günde kazandıklarımız ile 365 gün geçinmeye çalışacağız” diye konuştu.
 
“Devlet tarafından verilen destek paketlerinden faydalanamıyoruz”
İzmir Kantinciler Odası Başkanı Rasim Topçu kantinciler olarak desteklerden faydalanamadıklarını söyledi. Başkan Topçu “En üzücü olaylardan biriside aslında bizim esnaf grubumuzun devlet tarafından verilen destek paketlerinin hiçbirinden faydalanamamış olmasıdır. Bize koronavirüs salgını süresince hiçbir yardım yapılmadı. İzmir Esnaf ve Sanatkarlar odası başkanımızın da talep etmesi üzerine biz bu sorunlarımızı kendisine ilettik. Kendiside ilgili bakanlıklar düzeyinde bizim bu durumumuzu gündeme getirdi, ancak esnaf grubumuzdan benim bildiğim bu yardımlardan faydalanan kimse bulunmuyor” dedi.
 
“Her gün haber olabilecek hikayeler yaşanıyor”
İzmir’de bulunan kantinci esnafı içi ellerinden geleni yaptıklarını söyleyen Başkan Rasim Topçu, bazı yazışmaları sosyal medya üzerinden paylaşamayacaklarını söyledi. Topçu  “Sosyal medya da bilgi kirliliği oldukça fazla. Ben 16 Nisan’da Bakanlıklara gerekli yazıları yazmış biriyim. Bunları gerek basın gerek kendi sosyal medyam üzerinden vatandaşlarımıza anlattık. Ancak tabii ki her Bakanlığı gönderdiğimiz yazıyı da sosyal medya üzerinden paylaşamayız. Biz sonuçta bir kamu kurumuyuz ve bir mahremiyetimiz olmak zorunda. Tabii ki kantincilerin sorunu maalesef ki basında da yeteri kadar yer almadı. Her önüne gelen, kahvehaneler, lokantalar dedi. Ancak bunlar içerisinde en çok mağdur olan kantinciler oldu. Bayramdan sonra sürekli sayılan birçok meslek grubu açılacak. Peki ya kantinciler ne olacak? En çok mağdur olan esnaf grubu biziz. 40 bine yakın kantin işletmesi var. Bu alanlarda çalışan insanları 3-4 kişiden hesap ederseniz de hiçte küçümsenmeyecek sayılar ortaya çıkacaktır. Her gün haber olabilecek hikayeler yaşanıyor kantinciler arasında” diye konuştu.
 
“Gelin masaya birlikte oturalım diyen yok”
Bakanlık tarafından birçok yol haritasının belirlendiğini söyleyen İzmir Kantinciler Odası Başkanı Rasim Topçu, çözüm sürecinde oluşturulan masada kendilerine de yer verilmesi gerektiğini ifade etti. Topçu “Milli Eğitim Bakanımız pek çok simülasyon üzerinde çalıştıklarını söyledi. Buda bize gelecek yönünde sadece tek bir yolun olmadığını da gösteriyor. Anladığımız kadarıyla hastalığın şekline göre şekillenecek planlar mevcut. Hatta anladığımız kadarıyla il, ilçe ve okul kapasitesine göre eğitimde bazı simülasyonlar mevcut. Bunlar eğitimin bir boyutu. Peki orada hizmet veren kantin ve yemekhanecilerin çalışma şartları nasıl olacak? Bizi endişelendiren de aslında tam olarak bu konu. Yani bizler bu konu hakkında çalışmıyor değiliz, ancak bakanlık nezdinde bizim bu sorunlarımızı çözmek adına “Gelin şu masa etrafında oturalım sizlerle de şu çalışmayı yapalım” diyen olmuyor. Açık gıda konusunda kantinlerin açılması halinde herhangi bir sorun yaşanmaz. Biz bu sorunları rahatlıkla çözebiliriz. Biz sandviçlerimizi steril bir şekilde hazırlayıp paketleyip öğrencilere verebiliriz. Bizim endişemiz kimi kantinlerde hijyen kurallarına uyulmaması. Kantinler yapılırken, belirli bir boyut verilerek kantin yapılması isteniyor. Eylülde yürürlüğe girecek bir başka genelge daha mevcut. Çikolata gibi bazı yiyeceklerin satışının yasaklanması konusu. Biz zaten bu konu ilk geldiği zaman bakanlıklara gelirimizin en az yüzde 30-35 oranında azalacağını söylemiştik. Zaten koronadan zarar görmüşken yürürlüğe girecek bu düzenleme ile kantinciler olarak ekonomik olarak iyice çökeceğiz. Bundan dolayı da bakanlığın hazırladığı eğitim simülasyonları konusunda çok büyük kaygılarımız ve endişelerimiz var. Hazırlanan eğitim simülasyonları içerisinde mutlaka kantincilerinde temsilcilerinin bulunması gerekiyor. Biz bundan önceki bakanlıklarla çalıştığımızda sorunlarımızı hep milli eğitim bürokratları ile bir masanın etrafında çalışarak bu günlere getirdik. Çıkan yönetmelikler hep bu şekilden yapıldı. 2015 yılındı hazırlanan yönetmelikte bu kapsamda hiçbir değişiklik olmadan bu zamana kadar oldukça başarılı bir şekilde uygulanmıştı. Şuanda çok büyük bir değişikliğin yaşanacağı da gözüküyor. Öğrencilere hizmet eden kişilerin göz ardı edilmesi kesinlikle kabul edilebilecek bir şey değildir. Siz bu simülasyonları yaparken öğrencilere hizmet eden kantincileri çağırmaz ne düşünüyor demezseniz ya da bunlara resmi bir yazı ile bu konudaki düşünceniz nelerdir diye sormalarını bekliyoruz biz” ifadelerini kullandı.
 
“İlerleyen süreçlerde muayene bile olamayacak arkadaşlarımız olacak”
Borçlarının şuanlık ertelendiğini ifade eden Başkan Topçu, devlet tarafından kendilerine uzun vadeli kredi vermesi gerektiğini söyledi. Topçu “Bizim en çok ihtiyaç sahibi meslek grubuyuz. 6 aydır dükkanlarımız kapalı. Bizim bu yıl içerisin çalıştığımız gün sayısı 100 gün. Peki bu insanlar yılın geri kalanında ne yiyip ne içecekler? Kredi borçları 3 ay boyunca ertelendi ancak bu kredilerinde mutlaka bir geri dönüşü olacaktır. Umudumuz Eylül ayında açılırsak kazancımız ile borçlarımızı ödeyebilmek. Ancak burada en çok ihtiyaç duyduğumuz şey arkadaşlarımız içinde kirada olanlar var, sadece bu işle geçinen ailecek kantinde çalışanlarımız var. Sigorta borçlarımız ertelendi ancak nereye kadar böyle devam edecek? İlerleyen süreçte esnaf arkadaşlarımız içerisinde hastanelerde muayene olamayacak insanlarımız olacaktır. Biz bu arkadaşlarımız için bakanlıktan tarafından yapılacak yardımlarda esnaf kategorilerine göre öncelik verilmesini istiyoruz. Burada en çok ihtiyacı olan meslek grubunun kantincilik olduğu apaçık ortadadır. En azından bakanlık tarafından verilen yardımlardan yararlanmak istiyoruz. Bir başka seçenek ise uzun vadeli borçlandırma olabilir. Yani devlet tarafından kantinci esnafına sağlanacak uygun faizli ya da faizsin krediler ile onlara derin bir nefes aldırılmalı” dedi.
 
“Esnafımız bilsin ki…”
İzmir’de bulunan kantincilere mesaj yollayan Rıdvan Topçu, esnaf için ellerinden geleni yaptıklarını söyledi. Topçu “Esnafımız şunu bilsin ben ve İzmir oda başkanımızda gerçekten büyük bir çaba içerisindeyiz. Ancak maalesef bizim çalışmalarımız bir yere kadar gelebiliyor. Bu da odalarımızın çalışmadığı anlamına gelmemelidir. Buradaki asıl bilinmesi gerek hükümete yada ilgili bakanlıklara ulaşamadıkları, sesini duyuramadıkları ya da o bakanlıklardan gerekli ilgili göremedikleri için maalesef ki elimizden bir şey gelmiyor” ifadelerini kullandı.