Maaş bağlanmayan bütün EYT'lileri yakından ilgilendiriyor

EYT kapsamında yapılan başvuruların yıl sonuna kadar 2.5 milyona, ilerleyen yıllarda koşulları tamamlayacaklarla birlikte 4 milyon 800 bine ulaşması bekleniyor.

EYT başvurusunda bulunup da emekli aylığı henüz bağlanmayanların e-devlet ve çağrı merkezi üzerinden bunun nedenini sorgulamasında fayda bulunuyor. Geçmiş yıllardan kalan 1 liralık borç ya da eksik prim günü varsa emekli aylığı bağlanmıyor.

Bu yıl için emekli EYT'den yararlanma hakkına sahip 2 milyon 250 bin kişi olmasına rağmen başvuruda yoğunluk olmadı. Özellikle kamuda emekliliği hak edenler emekli olmak istemiyor.

Aylıklar ve farklar emeklilik başvurusu yapılırken Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilen banka hesaplarına yatırılıyor. Aylık işlemi tamamlanıp banka bildirmeyenler de ikametgâhın olduğu bölgedeki Ziraat Bankası'na giderek kimlik numarası ile aylığını alabiliyor.

EYT ile emekliliğe hak kazananların 1 milyon 665 bini SSK'lı, 88 bin 650'si Bağ-Kur, 496 bini de kamu çalışanlarından oluşuyor. Başvuru ve aylık bağlanmada SSK'lılar başı çekiyor. İkinci sırada Bağ-Kur'lular yer alıyor. Emekli Sandığı mensubu memurların EYT'ye ilgisinin düşük olduğu görülüyor.

En düşük memur maaşı 22 bin lira olurken kamu çalışanları emekli olup gelirlerinin düşmesini istemiyor.

GSS AYRINTISI

GSS borcu bulunması SSK ve Emekli Sandığı kapsamındaki sigortalılara emekli aylığı bağlanmasına engel olmuyor. Bağ-Kur kapsamında emekli aylığı bağlanacak sigortalıların GSS borcunu ödemesi gerekiyor. 

Kısmi ve yarı zamanlı çalışanlar için primler tamamlanabilecek. SGK mevzuatına göre 2008 yılından sonra isteğe bağlı sigorta priminin sigortalılık süresine sayılması için 12 ay yatırılması gerekiyor. Emeklilik dilekçesi de borcun ödendiği tarihte geçerli olacağı için emekli aylığı borcun ödendiği tarihi takip eden ayın başında yatacak.

Sigortası 30 Nisan 2008 tarihinden sonra başlayanlar, ilk defa sigortalı çalışmaya başlayanların hangi statüden emekli olacakları tüm çalışma yaşamları boyunca en çok çalıştıkları statüye göre belirleniyor.

Emekli aylığı bağlanırken prim günü, aylık bağlama, prime esas kazanç tutarına bakılıyor. Son 10 yıl ve son 5 yıllık kazanç tutarı, 2000 yılı öncesi çalışmalar dikkate alınıyor. Çalışırken kazancı yüksek bildirenlerin son on yıl ortalaması, düşük bildirenlerin de 5 yılın ortalaması dikkate alınıyor.

Doğum, askerlik gibi hizmet borçlanması, borçlanmanın yapıldığı statüdeki günlere ya da çalışılan sigorta koluna eklenecek. Bugün itibariyle SSK'lı çalışanın yaptığı askerlik borçlanması bu sigorta kolu günlerine sayılacak ancak askerliğin yapıldığı dönemin prim gününe eklenecek.

Askerlik borçlanmasının son 7 yıl hesabına dâhil edilmesi için askerliğin de aynı dönemde yapılmış olması zorunluluğu bulunuyor.

EYT kapsamında sigorta kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl hesabında, emeklilik hesabı 18 yaşından başlayacak. Emeklilik başlangıcı 18 yaşın dolduğu tarih kabul edilmekle birlikte 8 Eylül 1999 öncesi farklı hesaplanıyor.

İşsizlik Sigortası Kanunu yürürlüğe girmeden önce (8 Eylül 1999 öncesi) sigortalı olanlar için Sosyal Sigortalar Kanunu geçerli olup işe girişin 18 yaş öncesi ya da sonrası olmasına bakılmadan giriş tarihine göre kademeli sisteme tabi bulunuyor.

Yine 18 yaş altı çalışmada sigorta başlangıcı olarak kabul edilmenin bir başka istisnası da 1 Nisan 1981 yılı öncesinde işe girilmesi. Bu dönemde çalışmaya başlayanlar yaşları 16, 17'de olsa ilk defa sigortalı olunan tarih kabul ediliyor, bu da emekliliği öne çekiyor.

KAYNAK: Sabah